jueves, 18 de diciembre de 2008

norengatik

MUGATUA

MUGAGABEA

singularra

plurala

-A(REN)GATIK

-ENGATIK

-(r )(EN)GATIK

MutilA(REN)GATIK

SemeA(REN)GATIK

NeskA(REN)GATIK

MutilENGATIK

SemeENGATIK

neskENGATIK

MutilENGATIK

semeRENGATIK

neskaRENGATIK

José(REN)GATIK

GALDETZAILEAK

ERAKUSLEAK

PERTZONA-IZORD

No(ren)gatik

Nortzu(en)gatik

Zergatik

Zeinengatik

Zeintzuengatik

Zenbate(n)gatik

Hone(n)gatik

Horre(n)gatik

Har(e/en)gatik

Hauengatik

Horiengatik

Haiengatik

Ni(re)gatik

Hi(re)gatik

Har(e/en)gatik

Gu(re)gatik

Zu(re)gatik

Zuengatik

Haiengatik

NORENGATIK kasuaren

1-Zergatia edo kausa adierazteko erabiltzen da nagusiki.

-NORENGATIK egiten duzu? ZuGATIKegin dut.

-ZERGATIK egin duzu? Nahi izan dudalako.

-AmaGATIK egin dut; beraGATIK izan ez balitz, ez nukeen egingo

-GurasoENGATIK ETORTZEN NAIZ

-ZERGATIK ez duzu nahi? Arrazoi askoRENGATIK

-NiGATIK ez kezkatu; niri berdin dit.

2-Perpaus kontzesiboak: sortzeko ere erabiltzen da, (ARREN eta NAHIZ ETA gisako egituren baliokide) aditz-partizipioari “-AGATIK” geituz

-Hobeto eginAGATIK ERE, ez digute gehiago ordainduko.

-Aita Santuak esanAGATIK ere, ez luke sinestuko.

-Berandu iritsiAGATIK ere, ez zuen trena galdu.

Ez nahaztu”-AGATIK”eta”-T(Z)EAGATIK” (porque…)

-berandu helTZEAGATIK galdu du trena. (heldu delako)

-berandu helduAGATIK, ez du trena galdu. (heldu ARREN)

-Zure boligrafoaRENGATIK emango dizut (te lo cambio por tu boligrafo)

3- Aurkaritza-perpausak sortzeko ere erabiltzen da, erakusleen gainean eraikitako zenbait esapideren bidez, hala ere lokailuaren baliokide gisa: HAATIK, HORRATIK, HORRATIO…

-Oso gastea da; badu, HORRATIK, zer irakatsirik

-Zuretzat, agian, atzegina izan daiteke; ez HORRATIK guretzat.

Esapide hauetako batzuk asandakoa biribiltzeko erabili ohi dira, eta maiz harridura-perpausetan aurki ditzakegu hitz idargarri gisa.

-amaitu egin dugu, HORRATIK!

HORREGATIK / HORRENGATIK

Bizidunak: honeNgatik, horreNgatik, hareNgatik

Bizigabeak: honegatik, horregatik, haregatik

-Mutil HORRENGATIK zigortu naute, berak esan die eta .

-Arrazoi HORREGATIK zigortu naute: berandu heltzeagatik.

lunes, 1 de diciembre de 2008

GAUR EGUN MUNDUAN

Gaur egun munduan desberdintasun handia dago lehen munduaren eta hirugarren munduaren artean.
hasteko lehen munduan aurrerapen gehiago daukagu, adibidez teknologia, botikari onena, janaria, eta abar horregatik guk bizi-itxarope handiagoa daukagu. Bestetik guk, munduko herri boteretsuek, influentzia handia daukagu hirugarren munduko herriaren ekonomia. Hala ere, nire ustez, lehen munduan populazioa itsua da eta ez dituzte ikusten munduko arazoak. Gainera, herri boteretsuen bizi modua oso txarra da. Bizi-itxaropena handia badaukagu botikak aurrerapena esker dira
bigarrenik, hirugarren munduan arazoak oso garrantzitsuak dira adibidez munduko gaizotasun arriskutsuena hies-a, ,malaria, eta abar. Bestetik janaria escasia da eta herri boteratzuen gobernuak oso pasiboa dira arazo horek. Hirugarren munduan gerra asko daude eta mutilek gerra horretan borrokatzen dute. Nire ustez, lehen munduan hirugarrena lagundu behar du.
Bukatzeko, nire ustez gaur egun munduan hondamena destinatuta dago. Egunero baliabide naturalak asko konsumitzen dugu eta natura kutzatu egiten da. Guk arazo honetan parte hartu behar dugu eta soluzioa ipini behar dugu

bizi-itxaropenaren laburpena

James W. Vaupel eta Jim Oeppen bizi-itxaropenari buruz ikerketa egin dute. Azken urteetan munduan bikoiztu egin da, gizonetan 65 urtera igo da eta emakumeetan 70 urtera. Haiek pentsatzen dute bizi-itxaropenak muga bat daukatela, baina oraindik ez garela heldu Oeppenen eta Vaupelen arabera bizi-itxaropena bi urte eta erdi igoko da hamarkada bakoitzean, hala ere betikotasunetik oso urrun gaudela. Ehunurte betetzea normala izango dela esaten dute. Bizi-itxaropena hasten jarraitzen bada, beste balibideak beharko ditugu behar sazialak aurreikusteko.

domingo, 23 de noviembre de 2008

NIRE AMETSA

Nire ametza oso polita da. Nik amestu nuen amets hau pasa den gauean. Egun hori oso arraroa ziren. Nire ama ez zegoen etxean eta eskolan, irakasleak oso araro zuen nirekin. Gau horretan ohean sartu nintzen eta hemen hasten da nire ametza.

Selektibitateko probak gainditu nituen eta Arte Ederren facultatean sartu nintzen. Ametz honetatik ni artistarik onena nintzen eta espero nuen nire lanak; kuadroak, eskultura ete abar oso estimatutako dute, kritikoaren arabera nire lana oso garrantzitzua eta espeziala zen, eta nire kuadroak New Yorken eta Parisen erakutziko zituzten. Baina momentu honetan ni bakarrik ikaslea nintzen. Selektibitateko probak gainditu nituen, baita matematika, euskara eta ingelesa ere oso alai nengoen. Amaieran ikasi nuen gustatzen zitzaidan.

Batbatean esnatu nintzen. Goizeko zazpietan zen eta matematika azterketa zeukan, froga bat nik aprobatu behar dut.
Espero dut amet hau burutuko dela eta nik Arte Ederren ikasketa hastea dut, baina ez dakit zer egin, nire ama ez adoz dagoela nire erabakiekin. badakit ez dauka lana horrekin baina...

martes, 21 de octubre de 2008

http://www1.euskadi.net/hizt_3000/indice_e.htm

http://www1.euskadi.net/hizt_sinon/indice_e.htm

SUBPRIME HIPOTEKAK

GAIA: Subprime hipotekak

IDEI NAGUSIA: Europako Batasunaren arazoak subprime hipotekari buruz

LABURPENA: Estatu Batuetan etxebizitzen sektorea oso indartsu zegoen, orduan bankuek erabaki zuten berez ordaintzko berme gutxi zuten herritarrei langabezian eta abar. EEBBko bankuek bazala egin dute orain banku horiek dirurik gabe geratu dira. Likidezia falta da merkatuetan eta herritarrek ez dute ordaintzen horregatik banku ez du dirua jasotzen. Krisik, orain mundu guztira iritzi dena eta gure ekonomiako sistema "krak"egingo dute.

lunes, 20 de octubre de 2008

GURASOEN ETXEAN BIZI IZATEAREN

Hasieran, etxe bat erostea oso garestia da. Orain dela hamar urte gazteek erosi ahal zuten etxe bat eta hogeitabost urte zeukatenean independente izan ahal ziren. Orain nahiz eta loteria tokatu gazteek bere familiarekin egon behar dute.
Alde batetik, gazteek, gurasoen etxean bizi direnek, egunero janaria prestatuta daukate. Bestalde, haiek ez daukate zerga: hura, electrizitate, eta abar. Beste alde garrantzitsua: gazteek soldata aurreraztu ahal dute. Hala ere, nik uzte dut gazteak eskupeko txikiak eman behar direla bere gurasoekin. Horregatik ziur nago, gazteek ez dutela utziko bere gurasoen etxea.
Baina, gazteak bere gurasoen etxeran egoteak alde txarrak ditu. Lehenik haiek etxera berandu etortzen badira bere gurasoek zalaparta egin dute, bigarrenik, gazteak emaztegaia edo senargai badaukate, ezin dira egon berarekin, Bestalde gazteek ez dituzte bere lagunekin jaiak edo afari guztiak egin.
Amaitzeko, nire ustez, independentzia oso garrantzitsua da eta argi dago gazte guztiak independentea izan bahar dugula. Baina solairu prezioak igotzen badira pisu bat erostea ez da posoblea izango.

sábado, 11 de octubre de 2008

MARIA MOLDATU ESALDIAK

-Pentzatzen zuen ez zuela ezertarako balio

-Zerbitzua publikoa den arren/izan arren tokatzen zaion erakunde publikoa hirrugarren bati erosten dio

-Batek ezan zion gehiegi edaten zuela bere aitak eta laguntzeko

-Izena eskutatu dut baina ez da berea fikziorik gabeko ipuin honetan leku txarrean geratzen
dena

miércoles, 1 de octubre de 2008

LAGUNARTEKO GUTUNAK

Frantzian 2008ko ekainaren 20an


Kaixo kepa!

Zer moduz? lagun maite. Barkatu lehenengo ez idazteagatik, baina azkenean oso ondo pasatu dut eta ez dut astirik izan.
Hemen, Frantzian bi aste pasa naiz Saint-Jean d´Angelynko. Goizero txarlak urari buruz egiten ditut, ezin dut jasan!!! baina oso atsegina naiz. Normalean arratzaldero tailer guztiak egiten ditugu: margotu, escultura, dantza eta abar. Beste arratzaldetan hiriak eta herriak ezagutzen ditugu, adibidez La Rochelle edo Saint biak oso politak dira. Gauero jaietan ematen dut.
Jendea oso atsegina da. Pasa den egunean frantses etxean afaldu nuen. Azko guztatu zait. Afaldu eta gero familiak hirira eraman ninduen. Hau da nire esperientziarik onena Frantzian.
Bueno, Kepa. Aste barru ikusiko zaitut eta jaiara joango gara. Argazki hau Saint-Jean d´Angelyko plaza da. Oso polita, ezta?
Agur bero bat, kepa
Alberto

domingo, 21 de septiembre de 2008

MARIA LABURPENA

Umetan, Mariari beti esan zioten ez zuela eskolako balio. Azkenik Mariak ez zuela ikasiko balio sinestsita, hala ere jendeak laguntza eskatzen zion. Hogeita hamar urteak eginak zituen lagun maiteri esker gizarte zerbitzuetan lan egiteko ikasten, orain jendea drogari uzten laguntzen du. Mariak 900 euro kobratzen ditu baina bere soldata ez da langile publikoaren soldata.

martes, 16 de septiembre de 2008

AURKEZPENA


Alberto naiz. Bilbon bizi naiz. Ignacio Ellacuia institutoan ikasten ari naiz eta nere helburua aurten asko ikastea da.